Ukupna količina ambalaže stavljene na tržište EU iznosi čak 98 kilograma po stanovniku. Na hranu i piće otpada najveći deo, odnosno 97% ukupne ambalaže na tržištu.
Plastika je jedina kategorija ambalaže koja je između 2011. i 2025. beležila rast, povećavši se u apsolutnom iznosu za 11%.
Ovo su podaci studije koju je sproveo Zajednički istraživački centar Evropske komisije (JRC) na osnovu podataka za period od 2011. do 2025. godine.
Plastična ambalaža na tržištu
Količina plastične ambalaže stavljene na tržište 2025. godine iznosila je 5,9 miliona tona, odnosno 14 kilograma po stanovniku u posmatranim zemljama.
Plastične flaše za vodu i bezalkoholna pića najčešće su napravljene od PET-a, polimera koji čini najveći deo potrošačke plastične ambalaže.
Ipak, JRC napominje da postoje izuzeci: u Finskoj, Irskoj, Holandiji i Švedskoj količina PET-a je manja i čak je na drugom mestu, iza polipropilena (PP), koji se obično koristi za širi spektar proizvoda od hrane i pića.
Italijani vole flaširanu vodu, Šveđani ne baš
Situacija se značajno razlikuje od zemlje do zemlje. Količina plastične ambalaže stavljene na tržište ostala je relativno stabilna, na primer, u Belgiji, Holandiji i Francuskoj.
S druge strane, zemlje poput Irske, Rumunije i Poljske beležile su rast potrošnje plastične ambalaže tokom vremena.
U Italiji je upotreba flaširane vode značajna i čini 46% ukupne potrošnje plastike, dok je taj udeo u Švedskoj svega 6%.
Podaci po stanovniku takođe pokazuju velike razlike. U Nemačkoj je 2024. godine na tržište stavljeno 16 kilograma plastične ambalaže po stanovniku, dok je u Švedskoj ta količina bila upola manja.
Prosek za 19 zemalja EU iznosio je 14 kilograma po stanovniku.
Staklo čini najveći deo težine ambalaže
Od ukupno 98 kilograma ambalaže po stanovniku u 2024. godini, 75% činilo je staklo, prvenstveno zbog njegove veće gustine.
Višekratne i jednokratne staklene flaše čine najveći deo ambalaže stavljene na tržište, pri čemu je pivo na prvom mestu sa oko 16,5 miliona tona.
Kada je reč o plastici, najveći doprinos ukupnoj količini imaju ambalaža za flaširanu vodu, mlečne proizvode i gazirana odnosno bezalkoholna pića.
Uredba o ambalaži i ambalažnom otpadu (PPWR)
Model koji je razvio JRC pruža tehničku podršku državama članicama u obaveznom izveštavanju o količinama ambalažnog otpada.
Zbog toga predstavlja važan alat za praćenje koji državama članicama pomaže da provere metode merenja i izračunavanja količina ambalaže stavljene na tržište u kontekstu Uredbe o ambalaži i ambalažnom otpadu (PPWR), kao i da podrže prioritete Komisije u oblasti konkurentne održive tranzicije.
Revidirana metodologija JRC-a proširena je tako da, pored hrane i pića, obuhvati i nove kategorije proizvoda, uključujući proizvode za domaćinstvo, proizvode za ličnu negu i hranu za kućne ljubimce.
